اکو قلب یکی از تستهای تصویربرداری پرکاربرد و دقیق در بررسی عملکرد ساختاری و فیزیولوژیکی قلب است. با توجه به اینکه این تست بهصورت غیرتهاجمی انجام میشود، خیلی از بیماران میپرسند: «برای اکو قلب باید ناشتا بود؟» پاسخ به این سوال بستگی مستقیم به نوع اکو دارد. در ادامه با انواع اکو قلب، شرایط آمادگی پیش از آن و ضرورت ناشتایی آشنا میشوید.
اکو قلب چیست؟
اکوکاردیوگرافی یا اکو قلب یک روش تصویربرداری است که با استفاده از امواج صوتی (اولتراسوند)، تصاویری زنده از ساختار قلب ارائه میدهد. این تست میتواند موارد زیر را بررسی کند:
- اندازه حفرههای قلب
- ضخامت دیوارهها
- عملکرد دریچهها
- سرعت و جهت جریان خون در قلب
برای اکو قلب باید ناشتا بود
این تست برای تشخیص بیماریهای قلبی، ارزیابی عملکرد بطنها، بررسی نارسایی قلبی، نقایص مادرزادی و بسیاری موارد دیگر تجویز میشود.
انواع اکو
برای پاسخ به سوال «برای اکو قلب باید ناشتا بود؟» ابتدا باید نوع اکو مشخص شود. اکو قلب انواع مختلفی دارد که هرکدام شرایط خاص خود را دارند:
1. اکو ترانس توراسیک (TTE) – رایجترین نوع
- بهصورت ساده از روی قفسه سینه انجام میشود.
- بدون درد و غیرتهاجمی است.
- معمولاً نیاز به ناشتایی ندارد.
2. اکو ترانس مری (TEE)
- در این نوع، پروب از طریق مری وارد میشود تا تصاویر دقیقتری از قلب گرفته شود.
- بیمار باید حداقل 6 تا 8 ساعت ناشتا باشد زیرا داروی آرامبخش تجویز میشود و خطر ورود غذا به ریهها (آسپیراسیون) وجود دارد.
3. اکو استرس (Stress Echo)
- یا همراه با ورزش (دوچرخه یا تردمیل) یا دارو انجام میشود.
- بهتر است بیمار چند ساعت قبل غذا نخورد.
- ناشتایی کامل لازم نیست ولی پرخوری ممنوع است.
اکو قلب ناشتا
پس آیا برای اکو باید ناشتا بود؟
در یک جمعبندی ساده:
| نوع اکو قلب |
نیاز به ناشتایی |
| اکو ساده (TTE) |
❌ لازم نیست |
| اکو مری (TEE) |
✅ بله، 6-8 ساعت |
| اکو استرس |
⚠️ ترجیحاً سبک غذا بخورید |
پس اگر شما هم میپرسید «برای اکو قلب باید ناشتا بود؟» باید بدانید که پاسخ کاملاً به نوع اکو بستگی دارد.
چرا برای بعضی از اکوهای قلب باید ناشتا باشیم؟
در برخی از انواع اکو مانند اکو ترانس مری به دلیل استفاده از داروهای آرامبخش، رفلکس بلع و محافظت راههای هوایی کاهش پیدا میکند. اگر معده پر باشد، خطر استفراغ و ورود محتویات معده به ریه (آسپیراسیون) بالا میرود که میتواند بسیار خطرناک باشد. همچنین ناشتایی باعث بهبود کیفیت تصویر در برخی موارد میشود.
آمادگیهای قبل از اکو قلب
صرفنظر از اینکه برای اکو قلب باید ناشتا بود یا نه، نکات زیر را رعایت کنید:
- داروها: داروهای خود را طبق دستور پزشک مصرف کنید، مگر اینکه توصیه دیگری شده باشد.
- دیابت: اگر دیابت دارید، حتماً شرایط خود را با پزشک مطرح کنید تا زمانبندی دارو و وعدهها تنظیم شود.
- لباس: لباس راحت بپوشید؛ معمولاً لباس بالاتنه باید درآورده شود.
- همراه داشتن مدارک: نتایج آزمایشها و تستهای قبلی قلب را همراه داشته باشید.
اکو قلب
پرسشهای متداول درباره ناشتایی و اکو قلب
آیا برای اکو ساده هم باید ناشتا باشیم؟
خیر، اکو ساده یا ترانس توراسیک نیاز به ناشتایی ندارد.
اگر تصادفی قبل از اکو مری چیزی خورده باشیم، چه کنیم؟
حتماً موضوع را به پزشک اطلاع دهید؛ معمولاً تست به زمان دیگری موکول میشود.
در صورت احساس ضعف ناشی از ناشتایی چه کار کنیم؟
در شرایط خاص مانند دیابت، پزشک ممکن است اجازه نوشیدن مایعات شفاف را بدهد. هیچگاه بدون هماهنگی چیزی نخورید.
جمعبندی
با توجه به نوع اکو، ممکن است ناشتایی الزامی باشد یا خیر. به طور کلی:
- برای اکو ساده ناشتایی لازم نیست.
- برای اکو مری ناشتایی کامل الزامی است.
- برای اکو استرس بهتر است معده سبک باشد.
همیشه بهتر است دستورالعمل دقیق پزشک یا مرکز انجام تست را رعایت کنید. چراکه هر بیمار شرایط خاص خود را دارد.
