دوران بارداری یکی از حساسترین و پرتغییرترین دوران زندگی زنان است. در این بازه، تغییرات هورمونی و فیزیکی بدن میتواند باعث بروز مشکلاتی شود که یکی از شایعترین آنها واریس بارداری است. واریس یا وریدهای واریسی، رگهای متورم و پیچخوردهای هستند که معمولا در پاها و مچ پا به شکل واریس پا مشاهده میشوند. بسیاری از زنان باردار از بروز این عارضه نگران هستند و سوال اصلی آنها این است که چرا واریس در دوران بارداری بیشتر میشود و چگونه میتوان از آن پیشگیری یا درمان کرد.
واریس چیست؟
واریس زمانی رخ میدهد که دریچههای داخلی رگها به درستی کار نکنند. وظیفه این دریچهها هدایت خون به سمت قلب و جلوگیری از بازگشت آن به پاهاست. وقتی این دریچهها ضعیف یا آسیبدیده باشند، خون در رگها جمع شده و باعث ورم و پیچخوردگی رگها میشود.
واریس معمولا در پاها، مچ پا و گاهی در ناحیه واژن مشاهده میشود و در دوران بارداری به دلیل فشار اضافی و تغییرات هورمونی شایعتر است. البته ناگفته نماند که تغییرات هورمونی و افزایش فشار خون در دوران بارداری ممکن است باعث بروز واریس صورت نیز شود. این نوع واریس معمولا به شکل رگهای عنکبوتی یا رگهای ریز قرمز و آبی روی گونه و اطراف بینی دیده میشود و با روشهای تخصصی قابل درمان است. در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر درباره واریس صورت و روش های درمانی آن، روی لینک داده شده کلیک کنید.
چرا واریس در دوران بارداری بیشتر میشود؟
دلایل افزایش واریس در بارداری متعدد است و شامل عوامل فیزیولوژیک و هورمونی میشود:
1. افزایش حجم خون
در دوران بارداری، حجم خون بدن تا ۳۰–۵۰٪ افزایش مییابد تا نیازهای جنین تأمین شود. این افزایش فشار باعث میشود که رگهای پا تحت فشار بیشتری قرار گیرند و دریچهها کمتر بتوانند خون را به قلب بازگردانند.
2. فشار رحم بر رگها
با رشد جنین، رحم بزرگ شده و فشار روی وریدهای لگنی و پایینی ایجاد میکند. این فشار مانع از بازگشت خون به قلب شده و باعث ایجاد واریس در پاها و حتی ناحیه واژن میشود.
3. تغییرات هورمونی
هورمون پروژسترون که در بارداری افزایش مییابد، باعث شل شدن دیواره رگها میشود. این شل شدن باعث میشود رگها گشاد شوند و خون در آنها تجمع کند.
4. عوامل ژنتیکی و سبک زندگی
زنان دارای سابقه خانوادگی واریس بیشتر مستعد بروز آن در دوران بارداری هستند. همچنین ایستادن طولانی، اضافه وزن بارداری و کمتحرکی میتواند این مشکل را تشدید کند.
بیشتر بخوانید» لیزر درمانی یکی از بهترین روش های درمان واریس است که با حداقل درد و عوارض انجام می شود و اثربخشی فوق العاده ای دارد. در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر درباره این روش درمانی و فاکتورهای موثر بر قیمت عمل واریس پا با لیزر، روی لینک داده شده کلیک کنید.
علائم واریس در بارداری
واریس بارداری معمولاً با علائم زیر همراه است:
- رگهای برجسته و پیچخورده در پاها یا مچ پا
- احساس سنگینی و درد در پاها
- تورم و التهاب مچ پا
- گاهی خارش یا سوزش در محل رگها
- درد بیشتر در پایان روز یا پس از ایستادن طولانی
پیشگیری از واریس در دوران بارداری
با رعایت برخی نکات ساده، میتوان از شدت واریس و درد ناشی از آن کاست:
ورزش منظم
پیادهروی، شنا و ورزشهای سبک باعث بهبود جریان خون و کاهش فشار روی رگها میشود.
استفاده از جوراب واریس
جورابهای مخصوص فشار مناسبی به پاها وارد کرده و از تجمع خون جلوگیری میکنند.
بالا بردن پاها
در زمان استراحت، پاها را کمی بالاتر از سطح قلب قرار دهید تا فشار رگها کاهش یابد.
اجتناب از ایستادن طولانی
در صورت امکان، هر چند دقیقه یکبار راه بروید یا پاها را حرکت دهید تا جریان خون حفظ شود.
کنترل وزن
اضافه وزن زیاد در بارداری فشار روی پاها را افزایش میدهد؛ رژیم متعادل و فعالیت مناسب کمککننده است.
روش های درمان واریس در دوران بارداری
در اکثر موارد، واریس در دوران بارداری بعد از زایمان بهبود مییابد. اما برخی اقدامات برای کاهش درد و پیشگیری از وخیم شدن واریس توصیه میشود:
- استفاده از جورابهای واریس
- ورزش و حرکت دادن پاها
- حمام آب گرم و سرد متناوب برای کاهش درد و التهاب
- مشورت با پزشک در صورت تورم شدید یا درد غیرعادی
عمل جراحی یا درمانهای تهاجمی معمولاً بعد از زایمان و پایان دوران شیردهی انجام میشود.
واریس بارداری و زایمان
وجود واریس در پاها معمولاً مانع از زایمان طبیعی نیست. اما اگر واریس شدید در ناحیه واژن یا لگن وجود داشته باشد، پزشک ممکن است توصیههایی برای کاهش فشار و جلوگیری از خونریزی ارائه دهد.
جمع بندی
واریس در دوران بارداری یک مشکل شایع و طبیعی است که به دلیل افزایش حجم خون، فشار رحم و تغییرات هورمونی ایجاد میشود. این عارضه معمولا بعد از زایمان بهبود مییابد، اما رعایت نکات پیشگیری و کاهش فشار بر رگها میتواند از شدت واریس و درد ناشی از آن بکاهد.
با ورزش منظم، استفاده از جوراب واریس، بالا بردن پاها و کنترل وزن میتوان سلامت پاها را حفظ کرده و تجربهای راحتتر از بارداری داشت.
