کسر جهشی (Ejection Fraction یا EF) یکی از مهمترین پارامترها در ارزیابی عملکرد قلب است که نشاندهنده درصد خونی است که با هر ضربان از بطن چپ پمپ میشود. در حالی که معمولاً نگرانیها حول محور EF پایین و نارسایی قلبی میچرخد، گاهی اوقات مواجه شدن با EF بالا در قلب میتواند سوالاتی را برای پزشکان و حتی بیماران مطرح کند.
به طور کلی، EF بالای 55-60% طبیعی تلقی میشود، اما مقادیر بالاتر از 70-75%، هرچند ممکن است در نگاه اول نشانهای از قلبی “فوقالعاده” به نظر برسد، اما گاهی اوقات میتواند سرنخهایی از شرایط پاتولوژیک نهفته را به دست دهد.
یکی از شایعترین سناریوهایی که ممکن است با EF بالا همراه باشد، وجود هایپرتروفی بطن چپ با عملکرد سیستولیک حفظ شده است. در این شرایط، دیوارههای بطن ضخیم شدهاند و با وجود حجم حفره کوچکتر، با هر انقباض، درصد بالایی از خون موجود را خارج میکنند.
این حالت میتواند در بیماریهایی مانند کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک (HCM)، فشار خون سیستمیک کنترل نشده برای مدت طولانی، یا تنگی شدید دریچه آئورت دیده شود. در این موارد، حتی اگر EF بالا باشد، مشکل اصلی در مرحله دیاستولیک (پر شدن قلب) است که میتواند منجر به علائم نارسایی قلبی دیاستولیک شود، جایی که قلب به خوبی پر نمیشود، نه اینکه به خوبی پمپ نکند.
علاوه بر این، شرایطی مانند هیپوولمی شدید (کاهش حجم خون) نیز ممکن است به طور موقت به EF بالا منجر شود، چرا که بطن چپ با حجم پرشدگی کمتر، با قدرت بیشتری منقبض میشود تا برونده قلبی را حفظ کند.
همچنین، در برخی موارد نادر، مصرف داروهای خاص یا شرایط متابولیکی نیز میتوانند باعث افزایش کاذب یا واقعی EF شوند. تشخیص دقیق در مواجهه با EF بالا در قلب، نیازمند یک ارزیابی جامع است که شامل تاریخچه پزشکی کامل، معاینه فیزیکی، و بررسیهای تکمیلی مانند اکوکاردیوگرافی داپلر برای ارزیابی عملکرد دیاستولیک، تستهای آزمایشگاهی، و در صورت لزوم، تصویربرداری پیشرفتهتر مانند MRI قلب است.
مهم است که EF بالا را صرفاً به عنوان یک عدد خوب تلقی نکنیم، بلکه به عنوان یک یافتهای که میتواند ما را به سمت تشخیص دقیقتر و ارزیابی جامعتر سلامت قلبی بیمار هدایت کند، به آن نگاه کنیم. هدف نهایی همیشه یافتن علت زمینهای و ارائه بهترین رویکرد درمانی برای حفظ سلامت قلب است.
EF چیست؟ EF یا Ejection Fraction به درصد خونی گفته میشود که در هر ضربان قلب، از بطن چپ به بیرون پمپاژ میشود. این شاخص یکی از مهمترین معیارها برای ارزیابی عملکرد قلب است. EF معمولاً با اکو... بیشتر بدانید